ขึ้นค่าแรงขั้นต่ำ: สรุปแล้วดีหรือไม่ดี

ขึ้นค่าแรงขั้นต่ำ: สรุปแล้วดีหรือไม่ดี

ขึ้นค่าแรงขั้นต่ำ: สรุปแล้วดีหรือไม่ดี

Stock2morrow

สนับสนุนเนื้อหา

หลังจากที่ประธานคณะกรรมการสมานฉันท์แรงงานไทย (คสรท.) กับตัวแทนสมาพันธ์แรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ (สรส.) ออกมาเรียกร้องให้มีการปรับค่าจ้างขั้นต่ำปี 2561 ขึ้นจาก 300 บาทไปเป็น 600-700 บาทต่อวันนั้นก็ได้เกิดกระแสตอบโต้มากมายทั้งจากรัฐบาลและจากฝั่งเอกชน

ในวงการเศรษฐศาสตร์เองการปรับขึ้นก็เป็นประเด็นที่ถูกถกเถียงกันอย่างเผ็ดมันมาเป็นเวลานานหลายสิบปีไม่แพ้กัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงที่อัตราว่างงานต่ำ ช่วงหาเสียง และช่วงที่สังคมเริ่มไม่ทนกับระดับความเหลื่อมล้ำทางรายได้

บทความนี้จะสรุปประเด็นสำคัญเกี่ยวกับ ผลกระทบที่ “สามารถเกิดขึ้นได้” ในเชิงทฤษฎี และหลักฐานจากการวิจัยจริงแบบสั้นๆ มาให้ผู้อ่าน stock2morrow ได้เก็บไปคิดกันเผื่อวันหนึ่งจะมีการขึ้นค่าแรงอีกครั้งครับ

ทฤษฎี: “ดีไม่ดีโดยรวมต้องชั่งน้ำหนัก”

laber2

เหตุผลหลักที่เกิดการเรียกร้องให้ขึ้นค่าแรงขั้นต่ำคือการช่วยการันตีคุณภาพชีวิตของแรงงานที่มีรายได้ต่ำ ซึ่งจริงๆ แล้วเป็นปัญหาที่แก้ได้จากหลายทาง ไม่จำเป็นต้องแก้ด้วยการให้ค่าจ้างเพิ่มขึ้นเท่านั้น

ผลลัพธ์จากการขึ้นค่าแรงขั้นต่ำ ในสาขาเศรษฐศาสตร์แรงงานทำนายไว้สามอย่างหลักๆ

1. ขึ้นค่าแรงขั้นต่ำแล้วบริษัทอาจ “โละ” แรงงาน เกิดการจ้างงานน้อยลง ประมาณว่าการขึ้นค่าแรงขั้นต่ำเป็นการไป “รบกวน” กลไกธรรมชาติของอุปสงค์อุปทาน ในตอนแรกที่บริษัทให้คุณค่ากับแรงงานทักษะต่ำแค่ 300 บาทต่อวัน พรุ่งนี้กลับต้องจ่ายมากขึ้นโดยฉับพลันทั้งๆ ที่ทักษะของแรงงานกลุ่มนี้ไม่ได้เพิ่มขึ้น ส่วนจะโละมากน้อยแค่ไหนนั้น ขึ้นอยู่ด้วยว่าบริษัทที่สามารถพลิกแพลงโมเดลธุรกิจและปัจจัยการผลิตได้รวดเร็วแค่ไหน หากทำได้รวดเร็วจะเกิดทำการโยกย้ายเงินก้อนที่ปกติเคยเอามาจ้างแรงงานทักษะต่ำ ก็เอาไปจ้างแรงงานทักษะสูง ซื้อหุ่นยนต์ทำ automation เพิ่ม หรือไป outsource ด้วยวิธีอื่นๆ แทน ยิ่งบริษัทส่วนมากสามารถปรับตัวได้รวดเร็วก็จะมีการโละแรงงานให้เห็นกันมากขึ้น

2.. แต่การขึ้นค่าแรงขั้นต่ำก็สามารถทำให้แรงงานจำนวนมากมีเงินในกระเป๋าเพิ่มขึ้นได้ ซึ่งก็ไม่ได้เป็นที่น่าแปลกใจนักเพราะมันเป็นสิ่งที่นโยบายมุ่งเน้น (แต่ต้องเน้นว่าสำหรับแรงงานที่ยังไม่โดน “โละออก”นะครับ) อีกทั้งยังสามารถทำให้ช่วยผ่อนปัญหาความเหลื่อมล้ำทางรายได้ลงไปได้บ้าง

3.. ในเซ็กเตอร์ที่มีการแข่งขันสูงในตลาดแรงงาน (มีนายจ้างแข่งกันจำนวนมากๆ) การไปขึ้นค่าแรงขั้นต่ำจะส่งผลให้เกิดการดันราคาสินค้าให้สูงขึ้น แต่ในตลาดแรงงานที่ไม่ค่อยมีการแข่งขันนัก (มีนายจ้างผูกขาดแค่ไม่กี่ราย) การชึ้นค่าแรงขั้นต่ำมีโอกาสทำให้ราคาสินค้าต่ำลงได้ ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับว่าในบริบทของเมืองไทยว่าเซ็กเตอร์ที่ถูกกระทบมากที่สุดมีระดับการแข่งขันมากแค่ไหนในตลาดแรงงานนั้นๆ

ที่จริงยังมีผลลัพธ์ที่เป็นไปได้อื่นๆ อีกมาก เช่น บริษัทอาจประหยัดทำการลดแพคเกจสวัสดิการพนักงาน หรือ ค่าแรงที่สูงขึ้นอาจทำให้นักเรียนบางกลุ่มออกมาทำงานกลางคันแล้วไม่จบการศึกษา แต่สรุปแบบสั้นๆ ก็คือการขึ้นค่าแรงขั้นต่ำสามารถส่งได้ทั้งผลดีและผลเสียต่อสังคม ท้ายสุดแล้วคำทำนายจากทฤษฎีเหล่านี้จะต้องถูกพิสูจน์ด้วยข้อมูลในระบบเศรษฐกิจจริง ว่าโดยรวมแล้วมันเทไปทางบวกหรือลบ

หลักฐานจากโลกจริง: นโยบายนี้มีความละเอียดอ่อนสูง ไม่ควรปรับแบบฉับพลัน

สหรัฐฯ อเมริกาเป็นประเทศที่มีหลักฐานวิจัยเกี่ยวกับนโยบายนี้มากที่สุดในโลก มีจำนวนงานวิจัยมากจนผลลัพธ์กระจายไปทั่ว ทำให้การถกเถียงเรื่องนโยบายนี้ยืดเยื้อมาเป็นสิบๆ ปี แต่จากหนังสือของนักเศรษฐศาสตร์ที่ไปการสำรวจงานวิจัยกว่า 200 ชิ้น (https://www.amazon.com/What-Does-Minimum-Wage-Do/dp/0880994568) พบว่าการขึ้นค่าแรงขั้นต่ำแบบ “พอประมาณ” (ไม่ปรับขึ้นมากเท่ากับที่เคยเกิดขึ้นในเมืองไทยหรือที่กำลังเรียกร้องกัน) แทบจะไม่มีผลต่อการจ้างงาน ส่วนผลกระทบต่อราคาสินค้า (ราคาอาหาร) มักเป็นไปอย่างที่คิด แต่ไม่ได้เพิ่มขึ้นมากแบบ 1 ต่อ 1

หากในกรณีไทยเราพบว่าการปรับขึ้นค่าแรงขั้นต่ำนั้นแทบไม่สะกิดการจ้างงานจริง นั่นเป็นเรื่องน่ายินดีเนื่องจากข้อดีชั่งน้ำหนักแล้วหนักกว่าข้อเสีย

แต่ทว่าการศึกษาการขึ้นค่าแรงขั้นต่ำ 300 บาทครั้งล่าสุดที่ผ่านมาในประเทศไทยโดย ดร.ดิลกะ ลัทธพิพัฒน์ (https://thaipublica.org/2016/11/pier-14/) และ Cecilia Poggi พบว่าการปรับขึ้นอย่างฉับพลันและสูงมากอาจไม่ได้หอมหวานขนาดนั้นในกรณีไทย เนื่องจาก:

1. การขึ้นค่าแรงขั้นต่ำสามารถลดความเหลื่อมล้ำได้จริง แต่แรงงานกลุ่มรายได้ต่ำสุด 10 เปอร์เซ็นต์ของประเทศกลับไม่ได้รับค่าจ้างเพิ่มขึ้น อาจเป็นที่ช่องโหว่ทางกฎหมาย
2. มีผลเสียทำให้มีประชากรออกจากกำลังแรงงานมากขึ้นจริง โดยกลุ่มคนที่ถูกกระทบมากที่สุดคือกลุ่มคนช่วงอายุ 15 ถึง 24 ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีประสบการณ์ทำงานน้อย
3. แรงงานกว่า 60% ที่ทำงานในกิจการขนาดย่อมได้รับค่าแรงขั้นต่ำที่ต่ำกว่าค่าแรงขั้นต่ำที่กำหนดไว้

ในมุมมองของผู้เขียนเอง ผมมองว่าเรายังมีหลักฐานน้อยเกินไปกว่าที่จะบุ่มบ่ามปรับค่าแรงขั้นต่ำอย่างฉับพลันและปรับในอัตราสูง และที่จริงแล้วมันเป็นการแก้ไขปัญหาระยะสั้น เพราะเป้าหมายสูงสุดของเราไม่ใช่การบังคับแบบ command and control ให้เกิดงานทักษะต่ำจำนวนมากขึ้นเพียงเพื่อที่จะให้แรงงานไทยทักษะต่ำยังชีพได้ เราต้องการให้พวกเขามีทักษะที่ดีขึ้น เพื่อที่เขาจะได้มีโอกาสได้งานที่สร้างผลิตผลมากขึ้น จำเจน้อยลง และทำให้ชีวิตเขาดีขึ้นไปตามลำดับต่างหาก

นอกจากนี้ก็ต้องไม่ลืมว่ายังมีนโยบายประเภทอื่นๆ อีกมากมายที่สามารถช่วยแก้ปัญหาความเป็นอยู่ของคนที่ลำบากได้โดยไม่ต้องเข้าไปขัดกลไกตลาดโดยที่เราไม่แน่ใจว่าจะเกิดอะไรขึ้นมากขนาดนี้เหมือนกันครับ


ติดตามบทวิเคราะห์จากมุมมองเศรษฐศาสตร์ที่เข้าใจง่ายได้ที่ www.settakid.com
บทความจากทีม Content ของ stock2morrow โดยคุณ ณภัทร จาตุศรีพิทักษ์

Advertisement Replay Ad
4 สถานีวิจัยโครงการหลวง จุดเริ่มต้นแห่งการพัฒนาตามพระราชดำริ

4 สถานีวิจัยโครงการหลวง จุดเริ่มต้นแห่งการพัฒนาตามพระราชดำริ

สปส.เผยปี 61 ขยายความคุ้มครองเพิ่ม 6 สาขาอาชีพ 1.3 ล้านคน

สปส.เผยปี 61 ขยายความคุ้มครองเพิ่ม 6 สาขาอาชีพ 1.3 ล้านคน

5 นักธุรกิจหนุ่มสาวกับการเดินทางสร้างแรงบันดาลใจ

5 นักธุรกิจหนุ่มสาวกับการเดินทางสร้างแรงบันดาลใจ

บัญชีกลาง เร่ง ติดเครื่อง EDC ร้านธงฟ้า 18,000 เครื่องเดือน พ.ย.นี้

บัญชีกลาง เร่ง ติดเครื่อง EDC ร้านธงฟ้า 18,000 เครื่องเดือน พ.ย.นี้

อยากดูภาพยนตร์ฟรีทุกเดือนจากบัตรเครดิตต้องทำอย่างไร

อยากดูภาพยนตร์ฟรีทุกเดือนจากบัตรเครดิตต้องทำอย่างไร

แรงงานให้ต่างด้าวบัตรชมพูอยู่ไทยถึง31มี.ค.61

แรงงานให้ต่างด้าวบัตรชมพูอยู่ไทยถึง31มี.ค.61

ผ่าสิทธิประโยชน์ประกันสังคม เก็บเงินสมทบเพิ่มได้อะไร?

ผ่าสิทธิประโยชน์ประกันสังคม เก็บเงินสมทบเพิ่มได้อะไร?

คค.ย้ำอำนวยความสะดวกร่วมพระราชพิธีถวายพระเพลิง

คค.ย้ำอำนวยความสะดวกร่วมพระราชพิธีถวายพระเพลิง

ออมสิน ปรับแนวแก้หนี้ครู 4.2 แสนล.ดึงงบ 2.5 พันล.จ่ายคืนลูกหนี้ดี

ออมสิน ปรับแนวแก้หนี้ครู 4.2 แสนล.ดึงงบ 2.5 พันล.จ่ายคืนลูกหนี้ดี

ชง กม.ปรับเบี้ยประกันสังคมเพิ่ม เงินเดือน 2 หมื่นขึ้น เก็บ 1 พันบาท

ชง กม.ปรับเบี้ยประกันสังคมเพิ่ม เงินเดือน 2 หมื่นขึ้น เก็บ 1 พันบาท

8 ค่าใช้จ่ายที่ควรควบคุม เพื่อจะได้มีเงินเก็บเพิ่มมากขึ้น

8 ค่าใช้จ่ายที่ควรควบคุม เพื่อจะได้มีเงินเก็บเพิ่มมากขึ้น

คลัง เผย แก้หนี้นอกระบบคืบ จับนายทุนปล่อยกู้ผิดกฎหมายแล้ว 1,499 ราย

คลัง เผย แก้หนี้นอกระบบคืบ จับนายทุนปล่อยกู้ผิดกฎหมายแล้ว 1,499 ราย

ธุรกิจใน 10 หมวดอุตสาหกรรม ที่ได้ยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล

ธุรกิจใน 10 หมวดอุตสาหกรรม ที่ได้ยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคล

วิธีปลดหนี้สิน ต่อให้มีหนี้ท่วมหัวก็ชนะได้

วิธีปลดหนี้สิน ต่อให้มีหนี้ท่วมหัวก็ชนะได้

กรมการค้าฯปรามฉวยโอกาสขึ้นราคาดอกดาวเรือง

กรมการค้าฯปรามฉวยโอกาสขึ้นราคาดอกดาวเรือง

"ปลัดคลัง" แถลงด่วนโยกเงินค่าเดินทางใช้จ่ายธงฟ้าไม่เป็นจริง

"ปลัดคลัง" แถลงด่วนโยกเงินค่าเดินทางใช้จ่ายธงฟ้าไม่เป็นจริง

สร้างสรรค์ด้วยความเกรียน สบู่ที่มียอดแชร์นับล้านในโซเชียล

สร้างสรรค์ด้วยความเกรียน สบู่ที่มียอดแชร์นับล้านในโซเชียล

1ธ.ค.เปิดตลาดประชารัฐไทยช่วยไทย6,447แห่ง

1ธ.ค.เปิดตลาดประชารัฐไทยช่วยไทย6,447แห่ง

สปส. แนะผู้ประกันตนจาก 3 รพ.ที่ยกเลิกเลือกใหม่ภายใน 31 ต.ค.นี้

สปส. แนะผู้ประกันตนจาก 3 รพ.ที่ยกเลิกเลือกใหม่ภายใน 31 ต.ค.นี้

อึ้ง! มังคุด-ทุเรียน ราคาพุ่ง 350-400 บาท แม่ค้ายันขายตามกลไกตลาด

อึ้ง! มังคุด-ทุเรียน ราคาพุ่ง 350-400 บาท แม่ค้ายันขายตามกลไกตลาด

ส่งอีเมล์ให้เพื่อน

ส่งให้เพื่อนหลายคนใส่ “,” (ส่งพร้อมกันมากสุด 50 อีเมล์)

ส่งอีเมล์